Năm 1935 học gia bệnh tiểu đường nổi tiếng Josslin đưa ra lý luận “3 cỗ xe ngựa” , đem ăn uống, tập luyện và insulin giúp chiến thắng bệnh tiểu đường, đồng thời nhấn mạnh tập luyện là liệu pháp cơ bản nhất để chữa trị toàn diện bệnh tiểu đường.
Cách vận động
Lấy tập luyện có dưỡng khí như đi bộ, chạy bộ, đi xe đạp, leo núi, leo cầu thang, bơi thuyền và bơi lội… làm chính. Trong đó đi bộ là cách đơn giản và có hiệu quả.
Người già thì có thể tham gia thái cực quyền, luyện khí hít thở vv.
Thời gian tập luyện
Thông thường 1-2 tiếng sau bữa ăn. Có nghiên cứu cho rằng vận động sau khi ăn cơm 90 phút, hiệu quả giảm đường tốt nhất. Nếu lựa chọn tập luyện buổi sáng trước khi insulin làm việc để tránh bị hạ đường huyết.
Thời gian và tần suất tập luyện
Lúc đầu mỗi lần 5-10 phút, dần dần tăng đến 40-60 phút, tốt nhất không vượt quá 60 phút.
Đối với người bệnh tình ổn định, thể lực tốt có thể áp dụng lượng luyện tập với cường độ mạnh trong thời gian ngắn.
Người già, béo phì, thể lực yếu nên tập luyện thời gian dài và cường độ thấp. Tần suất vận động 3-5 ngày/tuần, nếu kiên trì được thì 1 lần/ngày là tốt nhất.
Điều trị loãng xương rất tốn kém nhưng chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa bệnh bằng các thói quen đơn giản hàng ngày. Dưới đây là 5 cách thức ngăn ngừa loãng xương mà bất kỳ ai cũng có thể làm được.
Vận động đều đặn
Vận động cơ thể thường xuyên giúp bảo vệ hệ xương, kích thích sự hình thành xương và tăng cường cơ bắp nên tránh được nguy cơ gãy xương, rạn nứt xương.
Bạn chỉ cần dành 03 – 04 buổi/ tuần để tập thể dục nhẹ nhàng, mỗi lần từ 30 – 40 phút là đã có thể giúp cân bằng và duy trì độ dẻo dai của khung xương.
Trong đó, nhảy dây rất tốt cho xương còn đi bộ là hình thức vận động phù hợp với mọi đối tượng, đặc biệt là người lớn tuổi.
Đi bộ là hình thức vận động phù hợp với mọi đối tượng
Ăn uống đủ canxi và khoáng chất
Canxi là thành phần chính hình thành nên xương còn các vitamin và khoáng chất như magiê, kẽm, vitamin D, K, C … giúp tăng hấp thụ canxi vào máu, đưa canxi đến xương và thúc đẩy tế bào xây dựng xương hoạt động. Do vậy, ngoài không nên ăn kiêng quá mức thì bổ sung canxi và các khoáng chất cần thiết đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ xương.
Canxi có nhiều trong sữa, sữa chua, pho mát; cá, nhất là cá mòi, cá thu; súp lơ xanh, cải xoăn, rau xanh đậm, hạt đậu nành, … Tuy nhiên, tại mỗi thời điểm, cơ thể chỉ hấp thụ một lượng canxi nhất định nên hãy chia nhỏ các thực phẩm giàu chất này dùng nhiều lần trong ngày.
Sau tuổi 35, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để uống bổ sung thêm canxi vì đây là giai đoạn xương mất nhiều.
Nói không với thuốc lá và hạn chế rượu bia
Theo thống kê của các tổ chức y tế, 1/8 phụ nữ bị loãng xương trên toàn thế giới có tiền sử hút thuốc trong một thời gian dài.
Nam giới hút thuốc thường xuyên cũng làm tăng 10 lần nguy cơ loãng xương, tăng 2 lần nguy cơ gãy xương cột sống và xương hông.
Hút thuốc còn khiến vết gãy ở xương khó phục hồi còn rượu là tác nhân kích thích việc mất xương. Vì vậy, hãy từ bỏ thuốc lá và giới hạn uống rượu bia ở mức tối thiểu.
Thuốc lá và rượu bia là những tác nhân gây mất xương cần tránh xa
Cung cấp vitamin D
Song song với bổ sung canxi và khoáng chất, cơ thể cần được cung cấp đủ vitamin D để việc hấp thu canxi đạt hiệu quả tốt. Thiếu vitamin D, xương sẽ trở nên giòn và yếu. Ở người lớn, quá ít vitamin D sẽ dẫn tới dị dạng xương và loãng xương.
Vitamin D có trong các loài cá biển (nhất là trong gan của chúng). Ngoài ra, ánh nắng mặt trời cũng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D. Thời gian tốt nhất để tiếp cận ánh nắng là từ 6h – 9h sáng.
Khám xương định kỳ
Đây là cách tốt nhất giúp bạn theo dõi chặt chẽ sức khỏe xương và phát hiện bệnh loãng xương từ sớm. Bạn nên kiểm tra mật độ xương mỗi 03 – 06 tháng/ lần. Đặc biệt với phụ nữ trước – sau tuổi mãn kinh và những ai mà gia đình có tiền sử loãng xương nên chú trọng việc này.
Chúng ta cũng nên để ý tới chiều cao của mình. Sự giảm chiều cao vài phân là dấu hiệu đầu tiên của chứng lún đốt sống và loãng xương.
Với người bệnh tiểu đường, việc “ăn Tết” sao cho vui mà vẫn khoẻ thật không dễ khi đa phần các món ăn truyền thống đều “gây khó” trong việc đảm bảo đường huyết ổn định.
Những “thách thức” ngọt ngào…
Có một thực tế là số bệnh nhân tiểu đường nhập viện sau mỗi dịp Tết nguyên đán năm sau luôn tăng hơn năm trước và có không ít trường hợp bệnh nhân ở trong trạng thái hôn mê nguy kịch do đường máu tăng cao hoặc hạ đường huyết quá mức. Hơn thế, cứ sau Tết là người tiểu đường thấy các triệu chứng như đi tiểu nhiều, khát nước, gày sút càng biểu hiện rõ ràng hơn.
Sở dĩ có tình trạng đó là do những ngày Tết, cuộc sống người bệnh bị đảo lộn rất nhiều so với ngày thường: ăn, ngủ không đúng giờ, ăn vặt do phải tiếp khách liên tục, quên uống thuốc, thậm chí có thể hết thuốc mà chưa kịp mua, uống bia rượu, cà phê, thuốc lá.
Ngoài ra, người bệnh còn phải ăn nhiều hơn ngày bình thường, mà hầu hết các món ăn phổ biến dịp Tết đều chứa rất nhiều tinh bột, chất béo. “Đến hẹn lại lên”, Tết Ất Mùi lại thêm một lần nữa “thách thức” bản lĩnh của người bệnh tiểu đường.
Cách “hoá giải” đơn giản
Tiêu chí để “thiết kế” được thực đơn lý tưởng trong những ngày Tết cho bệnh nhân tiểu đường là lựa chọn những loại thức ăn có chỉ số đường huyết (GI) thấp để sau khi ăn, đường huyết của người bệnh không bị tăng đột ngột.
Nhóm tinh bột: Với bánh chưng, bánh tét - món ăn đặc trưng không thể thiếu trong ngày Tết, người bệnh nên chọn loại bánh cỡ nhỏ, nhân ít thịt mỡ. Thay vì ăn cơm, xôi, người bệnh nên ăn các chế phẩm như mì, bún…
Nhóm đạm: Nên hầm xương cục cho các món canh hầm, hạn chế ăn thịt đông, thịt kho tàu, giò thủ vì chứa nhiều mỡ, chuyển qua giò nạc, giò bò. Hạn chế tuyệt đối ăn các phủ tạng động vật. Có thể ăn các loại nem rán, nhưng tăng lượng rau củ và giảm lượng miến để hạn chế chất đường.
Nhóm rau củ quả: Nên ăn nhiều loại rau xanh như: bông cải xanh, bí ngô, đậu, măng tây, cà rốt, hành tây. Hạn chế ăn ngô, khoai tây, khoai lang. Hoa quả thì nên lựa chọn bưởi, dâu tây, đào, táo, cam, đu đủ…
Nhóm đồ ngọt, giải khát: Cà phê, kẹo, socola, các loại mứt, hạt dưa, hạt bí nên ăn số lượng ít, nên chuyển qua bánh mặn và bánh kẹo dành cho người tiểu đường.
Nên mua rượu vang đỏ, ngày uống tối đa 200ml. Bia thì mỗi ngày uống không quá 1 lon. Nước ngọt thì uống loại dành cho người ăn kiêng hoặc uống trà xanh vừa mát vừa tốt cho người tiểu đường.
Ngoài ra, để duy trì đường huyết, người bệnh tiểu đường nên cố gắng giữ nếp sinh hoạt như ngày thường: ăn đúng bữa, luyện tập nhẹ nhàng và nhớ uống thuốc. Đồng thời, để có những ngày Tết vui vẻ, an toàn, kết hợp với việc dùng thuốc Tây, người bệnh nên sử dụng đều đặn hạnh nhân, quả la hán…và đặc biệt là sản phẩm chiết xuất từ dây thìa canh, để hạ và ổn định đường huyết, giảm cholesterol, trigricerid, ngăn ngừa biến chứng do lượng đường hấp thu vào máu bị “ngăn lại” tới 6 - 7 phần.
Các thức ăn ngày Tết thường chứa nhiều cholesterol, nhiều tinh bột, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây các biến chứng như nhồi máu não, nhồi máu cơ tim. Sử dụng sản phẩm chiết xuất từ dây thìa canh sẽ giúp ngăn cản hấp thu glucose, tăng bài tiết cholesterol nên sẽ hạn chế được tối đa những biến chứng thường gặp trong ngày Tết.